Rookmelders gaan opvallend vaak 's nachts af... Foto: Beeldbewerking Omroep Gelderland

Rookmelders gaan opvallend vaak 's nachts af... Foto: Beeldbewerking Omroep Gelderland

ARNHEM - Is het jou ook weleens overkomen? Lig je lekker te slapen, gaat midden in de nacht de rookmelder af. Misschien heb je geluk en piept die zachtjes omdat de batterij leeg is. Maar wat moet je doen als het apparaatje luid blijft loeien? We vragen het aan Ellen te Riele, werkzaam bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) in Arnhem en Brandweer Nederland.

Sinds 1 juli is iedereen verplicht minimaal één rookmelder op elke verdieping te hebben hangen. Uit onderzoek blijkt namelijk dat ze levens redden. De meeste slachtoffers van brand vallen door het inademen van rook en mensen worden niet wakker van de geur van rook.

Rookmelders hebben echter een klein imagoprobleem: ze gaan altijd ’s nachts af. Althans, dat lijkt erop als je alle klachten op social media leest.

Waarom gaat een rookmelder altijd ’s nachts af?

Ellen te Riele, lachend: “Ik zou willen dat ik daar een oorzaak van kan geven. Omdat het ’s nachts kouder is bijvoorbeeld. Maar nee, ik denk dat het komt omdat we dat alleen maar denken, omdat de geluiden ’s nachts voor de meeste ergernis zorgen. Omdat we er dan wakker van worden.”

Wat moet je doen als een rookmelder om onverklaarbare reden afgaat?

“Als er geen rook is, hoef je je geen zorgen te maken. De oorzaak is vanaf een afstandje natuurlijk moeilijk te bepalen, er kunnen meerdere dingen van invloed zijn op het apparaat. Heel vaak ligt de oorzaak in het onderhoud. Als er te veel stof in een melder komt, functioneert die niet goed meer en kan die afgaan terwijl er geen brand is.”

Ook loont het volgens Te Riele om nog eens goed te kijken of je de rookmelder wel goed hebt opgehangen. Zo kun je die beter niet bij een open raam plaatsen en adviseert ze het apparaat minimaal vijftig centimeter van de muur of een hoek op te hangen.

“Een rookmelder gaat niet zomaar af omdat hij dicht bij het raam hangt, maar de rook trekt dan veel te snel weg. Maar als hij op een vochtige plek hangt, bijvoorbeeld bij de badkamer, dan kan hij wel onnodig afgaan door de warme lucht die vrijkomt. En we adviseren ook om de rookmelder niet naast een warmtebron, zoals een lamp, te plaatsen. Die trekt namelijk meer stof aan. Je wil natuurlijk niet het risico lopen dat je weer ’s nachts wordt gewekt.”

'Rookmelder voor helft onhoorbaar'
Experts zeggen dinsdag in het AD dat de helft van alle Nederlanders de rookmelder niet hoort als die afgaat, omdat die een te hoge frequente heeft. Australisch onderzoek wees in 2009 al uit dat 44 procent van de proefpersonen niet wakker werd bij een hoge frequentie. Volgens Te Riele is dat inderdaad reden tot zorg. “Dat betekent nogal wat, dat is een punt om onderzoek naar te doen.”
Ze wijst erop dat er al speciale rookmelders zijn voor doven en slechthorenden. “Bijvoorbeeld met lichtflitsen, of een trilplaat voor onder je kussen die begint te trillen als de rookmelder afgaat.”

Hoe kun je de rookmelders het beste onderhouden?

“Ons advies is: je moet de rookmelders toch al één keer per maand testen om te kijken of ze het nog doen. Daarvoor moet je het knopje indrukken. Ga er dan ook gelijk met een stofzuigerslang langs. Daarmee haal je het meeste stof er wel uit. En doe dat bijvoorbeeld als buiten het luchtalarm afgaat, elke eerste maandag van de maand om 12.00 uur.”

Merken jullie dat mensen de batterij er maar uit laten, nadat de rookmelder is afgegaan?

“Dat horen wij helaas ook. En ook brandweermensen zien het vaker gebeuren. Als er dan ergens brand is, zien ze dat de rookmelders zijn opgehangen zonder de batterij erin. Of dat de rookmelder nog op de plank in de kast ligt. Dat is heel jammer en ook een punt van zorg.”

Hoe lang gaat een rookmelder eigenlijk mee?

“In het beste geval een jaar of tien. We horen mensen weleens heel trots zeggen dat ze al twintig jaar dezelfde rookmelders hebben hangen. Maar het is niet zo dat je de batterijen maar kunt blijven vervangen. De detectiepunten die in het apparaat zitten, zijn op een gegeven moment op en dan heb je echt een nieuwe rookmelder nodig.”

“Het is verstandig om de vervangingsperiode in de gaten te houden. We adviseren om niet te wachten met het vervangen van een batterij tot deze helemaal leeg is, maar ‘m op een vaste dag in het jaar te vervangen. Beter is nog om rookmelders aan te schaffen met batterijen die tien jaar meegaan. Je hebt ze ook van een jaar. Die lijken veel goedkoper, maar je moet ze ook veel intensiever onderhouden. Als je alle batterijen meetelt die je moet kopen, dan maakt het qua prijs niet veel uit.”

Tot slot nog een bloemlezing van de klachten op Twitter:

Zie ook:

Deel dit artikel